گفت و گوهای من و مسیحیان

كريسمس مبارك

 اين روزها ايام كريسمس و سالروز ميلاد مسيح است ابتدا اين ميلاد ميمون و مبارك را به همه دوستان مسيحي ام تبريك ميگويم و سپس به بررسي ريشه اين جشن و تاريخ دقيق ميلاد مسيح ميپردازم و مجموعه بحثهاي تثليث را در پست بعد پي گيري ميكنم 

 آیا عیسی در ماه دسامبر به دنیا آمد؟

کتاب مقدّس گر چه به تاریخ دقیق تولّد عیسی اشاره نکرده است، اما نشان میدهد تولّد عیسی در ماه دسامبر نبوده است.زيرا در ماه دسامبر هوا سرد و باراني بوده و شبانان گوسفندان را به داخل آغل ميبردند اما كتاب مقدس ميگويد در هنگام تولد مسيح هوا خوب بوده و گوسفندان در صحرا مشغول چرا بودند و تولد مسيح نميتواند در اين فصل از سال باشد

 کتاب مقدّس در مورد زمان تولّد عیسی میگوید که شبانان در صحرا از گلّه های خود نگهبانی میکردند. لوقا، یکی دیگر از نگارندگان کتاب مقدّس به این نکته اشاره کرده میگوید:

 ((شبانان در صحرا به سر می بردند و در شب پاسبانی گلّه های خویش میکردند.)) (لوقا 2: 8 – 12)

آری، آنان تمام طول شب را به نگهبانی از گلّه های خود در صحرا به سر می بردند. آیا با توجه به وضعیت هوای بیت لَحَم در ماه دسامبر چنین کاری ممکن است؟ خیر. این نکته نشان میدهد عیسی در ماه دسامبر متولّد نشده است.

 پيوند يول، يلدا و تولد

اصل واژه‌اي سرياني است به معني متولد شدن و به دنياآمدن. گروهي، واژه‌ي « يول Jul »، «يلدا» و «تولد»، داراي ريشه‌ا‌ي مشترک هستند که در شب «يلدا» را تولد حضرت مسيح مي‌دانند و گروهي ديگر تولد «ميترا» يا «مهر» و يا همان خورشيد. آنچه که اين مسئله را تقويت مي‌کند، کوتاهتر شدن شبها و بلندتر شدن روزها در اين فصل و سيرطبيعي طبيعت در جهت نور و گرما و روشنايي است.

در ايران قديم، آغاز سال عبارت بود از دوباره زاده‌شدن يا دوباره‌پيدايي خورشيد که البته مصادف با اول ديماه بود. به باور ايرانيان باستان، در اين زمان، خورشيد از چنگال شبهاي اهريمني رهايي يافت و جهان را با نور و گرماي خود زندگي دوباره بخشيد. خورشيد مظهر ايزد بزرگ، «ميترا» بود که او نيز نجات دهنده‌ و مسيح جهان بود که نيروهاي اهريمني را شکست مي داد.

بنا بر همين باور، روز اول زمستان که آن را انقلاب زمستاني خورشيد مي‌خواندند، روز تولد «ميترا» نيز بود. اين روز دقيقا مصادف مي‌شد با 21 دسامبر که مردم آن را جشن مي‌گرفتند. هنگامي که ميتراپرستي به صورت ديني درآمد و به روم رفت، همين روز، روز مقدس ميتراپرستان گشت. با پيشرفت مسيحيت، مردمي که به زور و ستم فرمانروايان مسيحي تغيير آيين داده بودند، رسمهاي ديرين خود را فراموش نکردند و به اين ترتيب ميلاد «مهر نجات دهنده» به حضرت «مسيح نجات بخشنده» منتسب گشت و با پيشرفت مسيحيت در همه جا از جمله در مشرق زمين رواج يافت و با مسيحيان سرياني به ايران بازگشت و شب «يلدا» ناميده شد.

از آنجايي که ايرانيان نيز آن را، شب تولد «ميترا» مي‌دانستند، اين نام را اين بار با تلفظ سرياني آن پذيرفتند. «يلدا»، شکل سرياني کلمه‌ي «ميلاد» عربي است که از نظر معني معادل است با واژه‌ي «نوئل»، از «تاتاليس» رومي به معني «تولد». بنابراين «نوئل» اروپايي همان شب «يلدا» يا شب «چلّه‌»ي ايراني است و «نوئل» حقيقي، موقع انقلاب زمستاني، يعني حدود روز 30 آذرماه و 21 دسامبر است. 

  تاریخچه

 مهرپرستی و میترایسسم به اروپا نیز کشیده شد و در آنجا ژولیان یکی از پادشاهان رومی به این دین گروید. همچنین امپراتورانی چون کومودوس (۱۸۰-‏۱۹۲م.)، سپتیمیوس سوروس (۱۹۳-‏۲۱۱)، کاراکالا (۲۱۱-‏۲۱۷) و جولیان ملقب به جولیان مرتد، و نیز بسیاری از سربازان و افسران روم، سخت پیرو این آیین بودند و در رم، بریتانیا (در پی هجوم روم به سال ۴۳ م.)، و کناره‌های رود راین، دانوب و فرات، کنیسه‌ها و معابد متعددی برای میترا بر پا داشتند آنها سالها جشن زادروز مهر و شب چله را جشن میگرفتند  و آن را آغاز سال میدانستند، حتی پس از گسترش دین مسیح، نتوانستند جلوی این جشن به یادگار مانده از ایرانیان را بگیرند و به دروغ آن را شب زادروز مسیح نامیدند. اگر در آیین مراسم کریسمس اروپایی ها بنگریم میتوان به نشانه های ایرانی آن پی ببریم. ایرانیان در شب چله درخت سروی را با دو رشته نوار نقره ای و زرین می آراستند.

 همچنین باور ایرانیان در زمان مهرپرستی این بود که، که مهر از بانوی باکره ای به نام آناهیتا در درون غاری زاده شده که بعدها مسیحیان عیسی را جایگزین مهر و مریم را جایگزین آناهیتا کردند.

یکی دیگر از نشانه های تقلید و وام گرفتن مسیحیان از ایرانیان روز مقدس مسیحی یعنی یکشنبه است.

چامه سرایان پارس زبان نیز به این نکات اشاره کرده اند:

 سنایی در این باره مــــــی‌گـــــــوید:

به صاحب‌دولتی پیونــد اگر نامـی همی جویــی ****که از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا

معزی نیز در وصف عیسی می‌گوید:

تو جان لطیفی و جهان جسم کثیف است****تو شمع فروزنـده و گیتــی شب یلــدا

 سیف اسفرنگی تأکید می‌ورزد که یلدا شهرت و آوازۀ خود را از نام مسیح دارد:

سخنم بلند‌نام از سخن تو گشت و شایـد****که درازنامی از نام مسیح یافت یلـــــدا